Mobiliteit in België verschuift sneller dan veel kmo’s denken

De federale enquête woon-werkverkeer 2024-2025 maakt duidelijk dat woon-werkverkeer in België stap voor stap verandert. Werknemers fietsen vaker, telewerk blijft ingeburgerd en de ligging van een onderneming heeft steeds meer invloed op de keuze van een vervoermiddel. Voor kmo’s is dat een belangrijk signaal: een sterk mobiliteitsbeleid vertrekt niet van theorie, maar van hoe medewerkers zich vandaag echt verplaatsen.

1. De fiets krijgt een vaste plaats in het woon-werkverkeer

De fiets is al lang geen niche meer. In 2005 fietste 7,8 procent van de werknemers naar het werk. In 2024 is dat gestegen naar 16,5 procent. Tegelijk daalde het aandeel van het gemotoriseerde privévervoer van 66,8 procent naar 61,4 procent. Het openbaar vervoer bleef over die periode relatief stabiel.

Voor kmo’s betekent dat dat fietsvriendelijke keuzes steeds logischer worden. Denk aan veilige stallingen, een douche of een kleedruimte. Wie ook de fiscale mogelijkheden wil bekijken, kan meer lezen via een elektrische fiets kopen met uw vennootschap.

2. Steden trekken duurzame mobiliteit vooruit

De vestigingsplaats van een onderneming weegt zwaar door in mobiliteitsgedrag. In stedelijke gebieden gebruikt 27 procent van de werknemers het openbaar vervoer voor woon-werkverkeer. Ook het fietsgebruik ligt er hoger. In Vlaanderen fietst 27 procent van de werknemers in steden naar het werk, tegenover 22 procent buiten stedelijke gebieden.

Daarom werkt een standaardaanpak zelden. Een onderneming in een stad vraagt een andere mobiliteitsmix dan een bedrijf op een minder goed bereikbare locatie. Voor een bredere beleidsmatige vertaling kan strategisch bedrijfsadvies helpen.

3. Afstand en bereikbaarheid blijven doorslaggevend

Niet alleen voorkeuren spelen mee. Ook woon-werkafstand en toegang tot openbaar vervoer bepalen sterk hoe werknemers zich verplaatsen. Bij afstanden tussen 15 en 30 kilometer blijft de auto de dominante keuze. Onder 15 kilometer winnen de fiets en andere actieve modi terrein. Vanaf meer dan 30 kilometer neemt het belang van de trein duidelijk toe.

Voor kmo’s loont het om de woon-werkafstanden van medewerkers goed te kennen. Zo wordt sneller duidelijk welke maatregelen echt passen. Ook het mobiliteitsbudget voor kmo’s kan daarin een rol spelen.

4. Werkgevers investeren bewuster in mobiliteit

Werkgevers nemen vandaag een actievere rol op dan vroeger. Fietsvergoedingen, fietsenstallingen, douches, bedrijfswagens en ondersteuning voor telewerk maken steeds vaker deel uit van het mobiliteitsbeleid. Mobiliteit is daardoor ook een HR-thema geworden, niet alleen een praktische regeling.

Wie de wagencomponent wil meenemen in die oefening, vindt extra achtergrond in autofiscaliteit anno 2025 en thuis laden van een bedrijfswagen.

5. Telewerk verandert het patroon, maar niet het volledige plaatje

Telewerk blijft een structurele factor. In 2024 bood 63 procent van de vestigingen telewerk aan en 37 procent van de werknemers werkt minstens gedeeltelijk van thuis. Daardoor wordt ongeveer 13 procent van de woon-werkverplaatsingen vermeden. Toch blijft de impact op het totale autoverkeer beperkt.

Dat betekent dat telewerk nuttig is, maar geen volledig antwoord biedt op mobiliteitsvragen. Ook juridische en sociale aandachtspunten blijven belangrijk. Meer daarover lees je via RSZ en thuiswerk bij Belgische werkgevers. Voor concrete vragen kan je ook advies vragen aan Topafisc.

Kort samengevat: De federale enquête woon-werkverkeer 2024-2025 toont dat de fiets de sterkste groeier is in het Belgische woon-werkverkeer, terwijl telewerk en locatie de mobiliteitskeuzes blijvend beïnvloeden. Voor kmo’s werkt een mobiliteitsbeleid het best wanneer het rekening houdt met afstand, bereikbaarheid en de dagelijkse werkrealiteit van medewerkers. Een combinatie van fietsmaatregelen, telewerk en passende verloningskeuzes sluit vandaag het best aan bij die evolutie.

FAQ

1. Waarom is fietsbeleid voor kmo’s relevanter geworden?
Omdat het aandeel werknemers dat met de fiets naar het werk gaat in twintig jaar meer dan verdubbelde.

2. Heeft telewerk het woon-werkverkeer sterk verminderd?
Telewerk vermijdt een deel van de verplaatsingen, maar lost het autoverkeer niet volledig op.

3. Waarom is locatie zo belangrijk in mobiliteitsbeleid?
Omdat bereikbaarheid en stedelijke context sterk bepalen welke vervoersmiddelen realistisch zijn.

Bron: Topafisc, op basis van publieke gegevens van de FOD Mobiliteit en Vervoer.

---

Bronnen

FOD Mobiliteit en Vervoer – Federale enquête woon-werkverkeer 2024-2025

FOD Mobiliteit en Vervoer – Enquête woon-werkverkeer