Kort samengevat: AI maakt sollicitaties vaak verzorgder, maar ook uniformer, waardoor werkgevers moeilijker authenticiteit en motivatie kunnen inschatten. Het verhoogt volgens werkgevers de werklast en bemoeilijkt het onderscheiden van relevante en oprechte kandidaturen. Werknemers verwachten bovendien beperkt dat AI rekrutering sneller of beter maakt.

Sollicitaties worden steeds uniformer

AI-tools maken het eenvoudiger dan ooit om snel een professionele sollicitatie op te stellen. Voor kandidaten verlaagt dat de drempel om te solliciteren, maar voor werkgevers heeft die evolutie ook een keerzijde.

Volgens het onderzoek geeft 48% van de werkgevers aan dat AI het moeilijker maakt om de authenticiteit en eerlijkheid van sollicitanten correct in te schatten. Daarnaast ervaart 45,5% dat kandidaturen steeds generieker en minder persoonlijk worden.

Wanneer verschillende kandidaten dezelfde AI-tools gebruiken, ontstaan immers vaak vergelijkbare teksten, formuleringen en argumentaties. Daardoor wordt het moeilijker om de unieke motivatie, persoonlijkheid en competenties van een kandidaat te herkennen.

Meer sollicitaties, meer selectiewerk

De impact beperkt zich niet tot de inhoud van sollicitaties. AI maakt het ook gemakkelijker om in korte tijd veel vacatures te beantwoorden. Dat leidt volgens 36,5% van de werkgevers tot een hogere werklast tijdens de selectieprocedure.

Daarnaast zegt:

• 45,3% dat het moeilijker wordt om oprechte sollicitaties te onderscheiden van minder gemotiveerde kandidaturen
• 40,5% dat relevante kandidaten lastiger te onderscheiden zijn van irrelevante kandidaten

Voor kmo’s kan dat een extra uitdaging vormen. Zij beschikken vaak niet over uitgebreide hr-afdelingen en moeten met beperkte middelen snel de juiste medewerkers vinden. Een grotere instroom van sollicitaties betekent dan niet automatisch een betere instroom van talent.

Werknemers blijven sceptisch

Opvallend is dat werknemers zelf niet overtuigd zijn van de voordelen van AI in het rekruteringsproces.

Slechts 22,1% verwacht dat AI sollicitatieprocedures efficiënter zal maken. Bijna vier op de tien denken zelfs dat AI de procedure net zal vertragen. Ook over de kwaliteit van de matching tussen kandidaat en functie bestaat weinig enthousiasme: amper 12,9% gelooft dat AI ervoor zal zorgen dat mensen beter bij een vacature passen.

Dat wijst erop dat zowel werkgevers als werknemers AI vooral zien als een ondersteunend hulpmiddel en niet als een wondermiddel dat het selectieproces fundamenteel verbetert.

Hoe ga je als werkgever hiermee om?

De uitdaging bestaat er niet in AI te verbieden, maar wel om selectieprocedures zo in te richten dat de menselijke factor behouden blijft.

Enkele praktische aandachtspunten:

• Bouw persoonlijke contactmomenten in, bijvoorbeeld via een telefonisch kennismakingsgesprek of een korte video-introductie.
• Focus tijdens gesprekken op concrete ervaringen, situaties en prestaties uit het verleden.
• Werk met duidelijke “knock-out”vragen om snel een eerste selectie te maken.
• Gebruik gestructureerde evaluatieformulieren om kandidaten objectief te vergelijken.
• Kijk kritisch naar motivatiebrieven en hecht niet uitsluitend belang aan perfect geformuleerde teksten.

Een kandidaat die AI gebruikt om taal- of spelfouten weg te werken, hoeft daarbij geen probleem te vormen. Integendeel, een verzorgde sollicitatie blijft belangrijk. De uitdaging ontstaat pas wanneer AI de persoonlijke motivatie en het authentieke verhaal volledig vervangt.

De mens blijft eindverantwoordelijk

Naast praktische aandachtspunten moeten werkgevers ook rekening houden met regelgeving rond privacy, discriminatie en AI-gebruik. Wie AI inzet voor screening of rangschikking van kandidaten, blijft zelf verantwoordelijk voor de uiteindelijke beslissingen. (Meer context over regelgeving: EU AI Act en impact op kmo’s.)

Voor kmo-ondernemers ligt de sleutel daarom in een evenwichtige aanpak. AI kan administratieve taken versnellen en sollicitaties professioneler maken, maar een succesvolle aanwerving blijft uiteindelijk gebaseerd op menselijke beoordeling. Wie dit wil aanpakken in een breder beleid, kan dit meenemen binnen bedrijfsadvies voor kmo’s.

Volg voor meer updates ook het fiscaal nieuws. Vragen over de impact voor jouw onderneming? Neem contact op via contact met Topafisc.

---

FAQ

1) Waarom wordt het moeilijker om sollicitaties te beoordelen?
Omdat AI sollicitaties uniformer maakt en het moeilijker wordt om authenticiteit, motivatie en competenties correct in te schatten.

2) Wat is volgens werkgevers een belangrijk gevolg van AI in sollicitaties?
Volgens werkgevers leidt het tot meer selectiewerk en wordt het lastiger om oprechte en relevante kandidaten te onderscheiden.

3) Moet een werkgever AI in sollicitaties verbieden?
Nee. De tekst stelt dat de uitdaging is om procedures zo in te richten dat de menselijke factor behouden blijft.

Bron: Topafisc.

* Onderzoek bij 1000 Belgische werknemers en 250 werkgevers (januari-februari 2026)

---

Bronnen

• Partena Professional – AI in sollicitaties en authenticiteit
• Partena Professional – AI mag helpen, maar niet beslissen